Yamaçlar, dönüşüm alanları ve eski yapılar
Mamak, Ankara'nın doğusunda, büyük bölümü tepe ve yamaçlara yayılmış bir ilçedir. Abidinpaşa ve Tuzluçayır gibi semtlerde apartman dokusu yoğundur; Kartaltepe, Akdere ve Boğaziçi gibi bölgelerde ise uzun yıllar gecekondu ve müstakil yapılar ağırlıkta olmuştur. Mamak kanal açma işlerinde bu karışık yapı stoku belirleyicidir.
İlçe, Ankara'nın en kapsamlı kentsel dönüşüm uygulamalarının yapıldığı yerlerden biridir. Dönüşüm alanlarında yeni yüksek bloklar yükselirken çevresinde eski müstakil evler ve onların eski bağlantıları varlığını sürdürebilir. Bu geçiş bölgelerinde eski ve yeni hatların birleştiği noktalar tıkanıklığa açıktır.
Eğimli arazide atık su genellikle hızlı akar; ancak hattın eğiminin aniden azaldığı düzlüklerde ve dönüş noktalarında katı atık birikir. Kayaş gibi ilçenin doğusundaki bölgelerde müstakil evlerin bahçe hatları ve rögarları da sık karşılaşılan iş kalemleridir.
Mamak'ın altyapısını şekillendiren üç etken
Birinci etken topografyadır. İlçenin önemli bir kısmı Hüseyingazi Dağı eteklerine ve vadi tabanlarına inen yamaçlara kurulmuştur; sokaklar kısa mesafede kot değiştirir. Bina bağlantı hatları bu nedenle sık sık yön değiştirir, kademe yapar ve bazı evlerde sokak hattına ulaşmak için birden fazla ara rögar kullanılır.
İkinci etken yapı stokunun yaşıdır. Gecekondu döneminden kalan evlerin bir kısmında bağlantılar zaman içinde, farklı malzemelerle ve parça parça yapılmıştır. Üçüncü etken ise süregelen kentsel dönüşümdür: yıkım, kazı ve yeni altyapı çalışmaları, henüz dönüşmemiş komşu parsellerdeki eski hatları da etkileyebilir. Mamak'ta bir tıkanıklığı değerlendirirken bu üç etkeni birlikte düşünmek gerekir.
Mamak’ta sık karşılaştığımız durumlar
Kartaltepe ve Akdere'de müstakil ev bahçe hattı
Eski müstakil evlerde ev ile sokak arasındaki bahçe hattında kök girmesi veya boru ek yerlerinde kayma görülebilir. Hat açılır, tekrar eden durumlarda kamera ile kontrol önerilir.
Kanal AçmaDönüşüm bloklarında yeni ve eski hat birleşimi
Yeni binaların eski bağlantılara yakın yerlerden geçen hatlarında akış sorunları oluşabilir. Kameralı görüntüleme ile hattın güzergahı ve tıkanıklık noktası net olarak görülür.
Kameralı Kanal GörüntülemeAbidinpaşa ve Tuzluçayır'da apartman kanalizasyonu
Yoğun apartman bölgelerinde bina çıkış hattının tıkanması tüm daireleri etkiler. Ana kanalizasyon hattı rögar üzerinden açılarak akış sağlanır.
Kanalizasyon AçmaYamaç evlerinde dolan rögarlar
Yağışlı dönemlerde yamaçtan sürüklenen toprak ve çakıl rögarları doldurabilir. Rögar temizlenerek hat girişindeki birikinti alınır.
Logar Açma ve TemizlemeMamak semt semt: neye dikkat ediyoruz?
Abidinpaşa
Abidinpaşa, Mamak'ın Çankaya'ya en yakın ve en erken apartmanlaşan bölümlerinden biridir. Cadde boyunca altı zemin katında dükkân bulunan orta yaşlı apartmanlar yaygındır. Bu binalarda mutfak gider kolonlarında yağ birikimi ve zemin kattaki işyerlerinin bina çıkış hattını paylaşması sık karşılaşılan durumlardır. Kolon dibinde oluşan bir tıkanıklık önce en alttaki daireyi ya da dükkânı etkiler; bu yüzden zemin katta gider sesi veya geri tepme fark edildiğinde bina hattının kontrol edilmesi yerinde olur.
Kanalizasyon AçmaTuzluçayır
Tuzluçayır, sık dokulu sokakları ve bitişik nizam apartmanlarıyla bilinen, nüfusu kalabalık bir semttir. Parsellerin dar olması nedeniyle bina rögarları çoğu zaman giriş merdiveninin altında, bodrum koridorunda veya bitişik binayla sınırda kalır; kapağın üzerine eşya ya da beton dökülmüş olması da görülür. Bodrum katı olan binalarda ana hat kotunun bodrumdan yüksek kaldığı durumlarda geri basma riski artar. Rögara erişimin önceden açılması, müdahaleyi doğrudan kolaylaştırır. Bodrumu olan binalarda geri basmaya karşı çekvalf bulunup bulunmadığını öğrenmek de faydalıdır.
Logar Açma ve TemizlemeKayaş
Kayaş, ilçenin doğusunda, tarihi tren istasyonu çevresinde gelişmiş eski bir yerleşimdir. Bahçeli müstakil evler ile son yıllarda yapılan toplu konut blokları burada yan yana bulunur. Müstakil evlerde ev ile sokak arasındaki uzun bahçe hattı, ağaç kökleri ve zamanla çöken toprak nedeniyle sorun çıkarabilir. Toplu konut tarafında ise sorunlar daha çok bloklar arası ortak hatlarda ve site içi rögarlarda yoğunlaşır. İki yapı tipi farklı teşhis ve farklı muhatap gerektirir: müstakil evde karar mülk sahibinindir, sitede ise yönetimin onayı gerekir.
Kanal AçmaBoğaziçi, Ege ve Derbent (dönüşüm alanları)
Bu mahalleler, Mamak'taki büyük ölçekli kentsel dönüşüm projesinin yürüdüğü bölgelerdendir. Bir sokakta yeni teslim edilmiş yüksek bloklar, hemen yanında ise yıkım sırasını bekleyen eski evler bulunabilir. Yeni bloklarda tıkanıklıklar genellikle inşaat artığı veya ilk kullanım dönemindeki montaj kaynaklı olurken, eski evlerde komşu parseldeki kazı sonrasında hatta toprak dolması ya da kırılma gözlenebilir. Hattın kamerayla görüntülenmesi, sorunun hangi tarafta olduğunu belgelemenin en net yoludur. Görüntü kaydı, inşaat firmasıyla yapılacak görüşmelerde de somut bir dayanak sağlar.
Kameralı Kanal GörüntülemeAkdere ve Saimekadın
Akdere ve Saimekadın, dik sokakları ve tepelere tırmanan yerleşim dokusuyla ilçenin yamaç karakterini en açık yansıtan semtlerdendir. Eski tek ve iki katlı evlerin yanında yeni apartmanlar da yükselmektedir. Eğimin sert olduğu parsellerde hat kademe yapar; kademe ve dirsek noktalarında katı atık takılması sık görülür. Yağışlı günlerde yokuş aşağı sürüklenen toprak, alçakta kalan bahçe rögarlarını doldurabilir. Rögar kapağının çevresinin yükseltilmesi ve kapakların sağlam tutulması bu riski azaltır. Kış aylarında donan ve kırılan kapakların zamanında yenilenmesi de rögara yabancı madde girişini önler.
Logar Açma ve TemizlemeMamak'ta servis çağırmadan önce
Mamak'ta pek çok sokak dar ve eğimlidir; ekibin ve gerekirse araçların yaklaşabileceği noktayı bilmek işi hızlandırır. Ayrıca tıkanıklığın ev içinde mi, parsel hattında mı yoksa sokaktaki ASKİ hattında mı olduğunu kabaca ayırmak doğru muhataba ulaşmanızı sağlar.
- Evinizin veya binanızın rögarının yerini önceden bulun; üzeri kapatılmışsa erişim açılması gerekebilir.
- Sokaktaki ASKİ rögarı taşıyorsa ve sizin parsel rögarınız boşsa sorun ana hatta olabilir; bu durumda ASKİ'ye bildirim yapın.
- Yakınınızda dönüşüm inşaatı sürüyorsa, şikâyet başladığı tarihi ve gözlemlerinizi not edin; olası görüşmelerde işe yarar.
- Dik veya dar sokaklarda aracın yanaşabileceği en yakın noktayı telefonda belirtin.
- Rögar kapağını açtıysanız içine eğilmeyin ve çocukların, hayvanların yaklaşmasını engelleyin.
Mamak’ta hizmet verdiğimiz semtler
Aşağıdaki semtler örnek niteliğindedir; Mamak genelindeki adresler için arayabilirsiniz.
- Abidinpaşa
- Tuzluçayır
- Kayaş
- Kartaltepe
- Akdere
- Boğaziçi
- Saimekadın
- Ege
- Hüseyingazi
- Dutluk
Mamak için sık sorulan sorular
Müstakil evimizin önündeki sokakta kanalizasyon taşıyor; bu bizim sorunumuz mu?
Sokak üzerindeki ana kanalizasyon hattı ve rögarları ASKİ'nin sorumluluğundadır; taşma oradan kaynaklanıyorsa ASKİ'ye bildirilmelidir. Evinizden sokağa kadar olan bağlantı hattı ise genellikle mülk sahibine aittir. Taşmanın hangi rögardan geldiğine bakmak ilk ayrımı yapmanızı sağlar.
Dönüşüm alanının yanındaki eski evimizde inşaattan sonra tıkanıklık başladı, bağlantılı olabilir mi?
Yakındaki kazı ve altyapı çalışmaları eski bağlantılarda yer değişikliğine, toprak girmesine veya hattın ezilmesine yol açabilir. Kesin bir şey söylemek için hattın kamerayla görüntülenmesi gerekir; görüntü, gerekirse ilgili taraflarla yapılacak görüşmelerde de faydalı olur.
Yokuşta oturuyoruz, su hızlı akıyor; buna rağmen neden tıkanıklık oluyor?
Eğimli hatlarda su hızla akarken katı atıklar geride kalabilir ve hattın eğiminin azaldığı noktalarda birikebilir. Dirsek ve dönüş noktaları da bu birikimin sık yaşandığı yerlerdir. Bu nedenle eğimli arazide de katı atıkların gidere atılmaması önemlidir.
Kayaş'taki evimizin rögar kapağını kendimiz açıp bakabilir miyiz?
Kapağı açıp dışarıdan bakmak mümkündür ancak rögarın içine kesinlikle girilmemelidir. Kapalı alanlarda biriken kanalizasyon gazları, özellikle hidrojen sülfür, kısa sürede bilinç kaybına yol açabilecek kadar tehlikelidir. Kapak açıkken çevrenin güvenliğine de dikkat edilmelidir.
Tuzluçayır'daki apartmanımızda bodrum katta su birikiyor; bu kanalizasyon mu yoksa yağmur suyu mu?
Kokulu ve bulanık su genellikle kanalizasyon kaynaklıdır; temiz görünen ve yağıştan sonra artan su ise yağmur suyu veya drenaj sorununa işaret edebilir. Bazı eski binalarda yağmur suyu hattının kanalizasyona bağlandığı da görülür. Suyun hangi noktadan geldiğini tespit etmek, doğru müdahale için ilk adımdır.